Тарау 33 · Шұғыл андрология
Приапизм
Анықтамасы
Приапизм — жыныстық қозумен байланысты емес және эякуляциядан кейін басылмайтын ұзақ, көбіне ауырсынатын эрекция.
Түрлері:
- Ишемиялық (қан ағымы төмен) — веналық қанның әкетілуі бұзылған, ауырсыну, жыныс мүшесі қатайған. Шұғыл емдеуді талап етеді.
- Ишемиялық емес (қан ағымы жоғары) — артериялық қан келуі сақталған, әдетте жарақаттан кейін болады, ауырсынуы бәсеңірек, шұғыл хирургияны қажет етпейді.
Себептері
- Дәрілер (ФДЭ-5 тежегіштері, антипсихотиктер, антикоагулянттар, интракаверноздық инъекциялар).
- Орақ-жасушалы анемия.
- Жарақат.
- Нейрогендік себептер.
- Идиопатиялық себептер.
Диагностика
- Анамнез және қарап-тексеру.
- Каверноздық қанның газдық құрамы: pH, pO2, pCO2 (ишемиялық түрінде — ацидоз, гипоксия, гиперкапния).
- Допплерографиямен УДЗ (түрлерін ажырату үшін).
Шұғыл көмек тактикасы
Ишемиялық приапизм: каверноздық қан ағымы бұзылған, ауырсынатын, тұрақты ригидті эрекция. Шамамен 4 сағатқа созылуының өзі шұғыл емдеуді талап етеді; емнен бас тартуға негіз болатын жоғарғы уақыт шегі жоқ.
- Каверноздық денелерден қанды аспирациялау.
- Физиологиялық ерітіндімен шаю.
- Аспирациядан кейін фенилэфринді каверноздық дене ішіне енгізеді: әр 3–5 минут сайын 200 мкг, 1 сағат ішіндегі ең жоғары жиынтық доза — 1 мг. Балаларда және ауыр жүрек-қантамыр ауруы бар пациенттерде төменірек дозалар қолданылады; артериялық қысым мен пульс үздіксіз бақыланады.
- Аспирация мен фенилэфрин тиімсіз болса, таңдалған хаттама бойынша хирургиялық емге уақтылы көшеді.
Ишемиялық емес приапизм:
- Бақылау немесе селективті эмболизация.
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Ишемиялық түрін клиникалық көрініс бойынша және қажет болса каверноздық қан газдарымен растау |
| 2 | Дереу: каверноздық денелерді аспирациялау және шаю |
| 3 | Фенилэфрин әр 3–5 минут сайын 200 мкг, 1 сағатта ең көбі 1 мг; АҚ мен пульсті бақылау |
| 4 | Тиімсіз болса: хирургиялық ем; ишемиялық емес түрінде бақылау немесе селективті эмболизация |