Тарау 32 · Төменгі несеп жолдарының жедел жағдайлары
Ұма мен аталық бездің жарақаты
Жалпы қағидаттар
Ұма жарақаты доғал, еніп өткен жарақат немесе аталық бездің жарақаттық шығуы түрінде болуы мүмкін.
Шұғыл көмектің мақсаты: аталық бездің бүтіндігін бағалау, ұрпақ өрбіту функциясын сақтау.
Клиникалық бағалау
- Ұманың ауырсынуы, ісінуі, гематомасы.
- Аталық безді пальпациялау мүмкін болмауы (шыққанда немесе жыртылғанда).
- Гематурия (уретра немесе қуық жарақатында).
Диагностика
- Допплерографиямен УДЗ — ақ қабықтың бүтіндігін және қан ағымын бағалау үшін.
- Жыртылуға күдік болса — хирургиялық ревизия.
Шұғыл көмек тактикасы
- Гематоцеле және аталық бездің жыртылуы кезінде: хирургиялық ревизия, ақауды тігу, өміршең болмаса орхиэктомия.
- Жарақаттық шығуда: орхиопексиямен жабық немесе ашық репозиция.
- Жыртылусыз гематомада: консервативті ем (суық басу, тыныштық, қабынуға қарсы препараттар).
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Жарақат ауырлығын бағалау |
| 2 | Допплерографиямен УДЗ |
| 3 | Жыртылса → хирургиялық ревизия |
| 4 | Шықса → репозиция + орхиопексия |
| 5 | Жыртылусыз гематомада → консервативті ем |