Тарау 9 · Жоғарғы несеп жолдарының жедел жағдайлары

Жоғарғы несеп жолдарының жедел обструкциясы

Анықтамасы

Жоғарғы несеп жолдарының жедел обструкциясы — түбекше немесе несепағар деңгейінде несеп ағысының бұзылуы; бұл түбекше ішіндегі қысымның жоғарылауына, инфекцияға және бүйрек функциясының бұзылуына қауіп төндіреді.

Себептері: тас, қан ұйындысы, ісік, стриктура, сырттан қысылу, ретроперитонеалдық фиброз, ятрогендік зақымдану.

Клиникалық бағалау

Негізгі белгілері — ауырсыну, гидронефроз, диурездің төмендеуі, креатининнің жоғарылауы, инфекция белгілері.

Анурия екіжақты обструкцияда немесе жалғыз қызмет атқаратын бүйректе ерекше қауіпті.

Диагностика

  • УДЗ — ТТЖ кеңеюін жылдам бағалау.
  • Контрастсыз КТ — тастарды анықтауда оңтайлы; ісікке немесе жарақатқа күдік болса, бейнелеу зерттеулерінің көлемі кеңейтіледі.
  • Зертханалық зерттеулер: креатинин, электролиттер, ЖҚТ, несеп талдауы; инфекцияға күдік болса — себінді (емді кешіктірмей).

Инфекциясыз жедел обструкция

Тактика мыналарға қарай анықталады:

  • обструкция деңгейі мен себебіне;
  • бүйректің жағдайына;
  • симптомдардың қарқындылығына;
  • өздігінен басылу ықтималдығына.

Обструкция сақталса, функция нашарласа, ауырсыну басылмаса немесе қауіпсіз бақылау мүмкін болмаса — несеп ағысын белсенді қалпына келтіру.

Инфекциямен қатар жүретін обструкция (урологиялық төтенше жағдай)

  • Жүйелі инфекцияны емдеуді бастау және несеп ағысын шұғыл қалпына келтіру қатар жүргізіледі.
  • Дренаждау: ретроградты несепағар стенті немесе тері арқылы нефростомия.
  • Әдісті таңдау анатомияға, обструкция деңгейіне, жағдайдың ауырлығына және жабдықтың қолжетімділігіне байланысты.
  • Тасты түпкілікті алып тастау инфекция бақылауға алынғанға дейін кейінге қалдырылады.

Стент пе, нефростома ма?

ӘдісАртықшылықтарыҚолайлы жағдай
СтентИнвазиялығы төменірек, сыртқы дренажды қажет етпейдіҚауіпсіз әрі жылдам ретроградты кіру жолы; анатомиялық мүмкіндік
НефростомаРетроградты өту мүмкін болмағанда сенімді дренаждауРетроградты кірудің мүмкін болмауы немесе қауіптілігі; қолжетімді ең жылдам дренаждау қажеттілігі

Шешім бір әдісті барлық жағдайда артық санауға емес, клиникалық жағдайға негізделуге тиіс.

Дренаждаудан кейін

  • Дене температурасын, гемодинамиканы, диурезді, креатининді бақылау.
  • Дренаждалған жүйеден несеп себіндісін алу — көрсетілімдер бойынша.
  • Клиникалық жақсарудан кейін — түпкілікті себепті анықтау және радикалды емді жоспарлау.

Алгоритм

КезеңІс-қимыл
1Инфекцияның бар-жоғын және бүйрек функциясын анықтау
2Инфекцияда/анурияда/жалғыз бүйректе/екіжақты обструкцияда/функция нашарлағанда → шұғыл дренаждау + антибиотиктер
3Жағдай тұрақтанғаннан кейін — себепті жою
4Қауіп болмаса — бүйрек функциясын бақылай отырып, жоспарлы түзету