Тарау 11 · Жоғарғы несеп жолдарының жедел жағдайлары

Макрогематурия, геморрагиялық синдром және қуық тампонадасы

Анықтамасы және клиникалық маңызы

Макрогематурия — несепте көзге көрінетін қанның болуы. Шұғыл жағдайда бір мезгілде мыналарды анықтау қажет:

  • қан жоғалтудың ауырлығын;
  • қан кетудің жалғасып жатқанын;
  • несеп ағысының сақталуын.

Ең қауіпті асқыну — қан ұйындылары түзіліп, қуық тампонадасы мен несептің жедел іркілуіне әкелуі.

Бастапқы бағалау

  • Гемодинамика, гемоглобин деңгейі, диурез.
  • Қан ұйындыларының болуы, ауырсыну, несеп шығару мүмкіндігі.
  • Анамнез: жарақат, жуырда жасалған операциялар, эндоскопиялық араласулар, ісік анамнезі, антикоагулянттар/антиагреганттар.

Жағдай тұрақсыз болса, қан жоғалтуды емдеу диагностикалық іздеуді аяқтаудан басым тұрады.

Қуық тампонадасы

  • Несеп ағысын қалпына келтіру қажет.
  • Саңылауы кең үшжолды катетер қолданылады (оны енгізу қауіпсіз болса).
  • Қан ұйындылары стерильді ерітіндімен абайлап шаю арқылы шығарылады.
  • Қан кету сақталса — үздіксіз шаю.
  • Әсері болмаса — қан ұйындыларын шығару және гемостаз жасау үшін цистоскопия.

Антикоагулянттар

  • Мыналарды анықтау: препарат, көрсетілім, соңғы қабылдау уақыты, бүйрек функциясы, қан кетудің ауырлығы.
  • Антикоагуляцияны тоқтату немесе оның әсерін қайтару — клиникалық көрсетілімдер бойынша, бейінді маманмен бірлесіп.
  • Өмірге қауіпті қан кетуде тек жергілікті шаралармен шектелуге болмайды.

Себепті анықтау

Жағдай тұрақтанғаннан кейін — қан кету көзін анықтау:

  • УДЗ, КТ/КТ-урография, цистоскопия.
  • Айқын қатерсіз себебі жоқ макрогематурия толық урологиялық тексеруді қажет етеді.

Алгоритм

КезеңІс-қимыл
1Гемодинамиканы, Hb, креатининді, несеп ағысын бағалау
2Несеп іркілуі + қан ұйындылары болса → саңылауы кең катетер
3Қан ұйындыларын шығару, қажет болса — үздіксіз шаю
4Қан кету жалғасса → цистоскопия/операциялық гемостаз
5Қатар: коагулопатияны түзету, себебін емдеу

Навигация: 6, 9–10, 21 және 60–61-тараулар.