Тарау 12 · Жоғарғы несеп жолдарының жедел жағдайлары
Инфекцияланған гидронефроз және пионефроз
Анықтамасы
- Инфекцияланған гидронефроз — несеп ағысы бұзылған жағдайда ТТЖ кеңеюінің несеп инфекциясымен қатар жүруі.
- Пионефроз — бүйректе іріңді құрамның жиналуы.
Бұл жағдайлар жоғарғы несеп жолдарының асқынған инфекциясының ең қауіпті түрлеріне жатады.
Қай кезде күдіктену керек
- Гидронефроз аясындағы қызба мен қалтырау.
- Айқын ауырсыну, пиурия.
- Бүйрек функциясының нашарлауы немесе сепсис белгілері.
Диагностика
- УДЗ: гидронефроз, біртекті емес құрам.
- КТ: обструкция деңгейі, газ, абсцесс, тастар, қабынудың таралуы.
- Зертханалық зерттеулер: ЖҚТ, креатинин, электролиттер, CRP; жағдайы ауыр болса — лактат.
- Несеп пен қан себінділері — көрсетілімдер бойынша.
Емдеу
Негізгі құрамдастар:
- Жүйелі бактерияға қарсы ем (көктамыр ішіне).
- Ағзалар функциясын қолдау (инфузиялық ем, вазопрессорлар).
- Ошақты шұғыл санациялау — дренаждау (стент немесе нефростома).
- Пионефрозда — нефростома арқылы дренаждау, одан кейін бүйректің өміршеңдігін бағалау.
- Радикалды операция — жағдай тұрақтанғаннан кейін.
Жағдай тұрақтанғаннан кейін
- Обструкция себебін анықтау (тас, стриктура, ісік).
- Несеп ағысын түпкілікті қалпына келтіруді жоспарлау.
- Бүйрек функциясын жеке бағалау (әсіресе ұзаққа созылған гидронефрозда).
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Гидронефроз + инфекция → себінділер + антибиотик |
| 2 | Шұғыл дренаждау (стент/нефростома) |
| 3 | Сепсисті бақылауға алу (инфузиялық ем, вазопрессорлар) |
| 4 | Обструкция себебін анықтау |
| 5 | Жағдай тұрақтанғаннан кейінгі түпкілікті ем |