Тарау 13 · Жоғарғы несеп жолдарының жедел жағдайлары

Урологиялық аурулар кезіндегі жедел бүйрек жеткіліксіздігі

Анықтамасы

Бүйректің жедел зақымдануы (БЖЗ) — креатининнің жоғарылауымен және/немесе диурездің төмендеуімен көрінетін бүйрек функциясының жылдам төмендеуі.

Урологияда ерекше маңыздысы — постреналдық себептер: несепағарлардың, уретраның немесе қуықтың шығаберіс бөлімінің обструкциясы.

Постреналдық себеп

  • Себебі түсініксіз БЖЗ кезінде қайтымды обструкцияны әрдайым іздеу керек.
  • Ерекше назар: анурия, олигурия, гидронефроз, ісік үдерісі, тастар, жалғыз бүйрек, операциядан кейінгі кезең.

Екінші бүйрек қалыпты жұмыс істесе, біржақты обструкция әдетте айқын БЖЗ туғызбайды. Ауыр азотемия екіжақты үдерісті, жалғыз бүйректі немесе қосымша себепті іздеуді талап етеді.

Диагностика

  • Креатининді, несепнәрді, калийді, натрийді, бикарбонатты, қышқыл-негіздік жағдайды, диурезді бақылау.
  • УДЗ — гидронефроз және несеп іркілуі.
  • Төменгі обструкцияда — қуықтағы несеп көлемін және катетердің өткізгіштігін бағалау.

Шұғыл көмек тактикасы

  • Постреналдық БЖЗ кезінде — несеп ағысын қалпына келтіру.
  • Несеп іркілгенде — қуықты дренаждау.
  • Жоғарғы обструкцияда — стенттеу немесе нефростомия.
  • Қатар: гиперкалиемияны, ацидозды, гипергидратацияны түзету.

Постобструкциялық диурез

  • Ұзаққа созылған обструкция жойылғаннан кейін айқын диурез болуы мүмкін.
  • Ұзаққа созылған немесе екіжақты обструкция жойылғаннан кейін сағаттық диурез, артериялық қысым, дене салмағы, натрий, калий, магний және креатинин бақыланады. Бақылау жиілігі диурездің айқындылығына және пациенттің жағдайына байланысты.
  • Сұйықтық пен электролиттер жоғалтуларға және клиникалық жағдайға қарай жеке толықтырылады; гиповолемия мен шамадан тыс инфузияға жол берілмейді. Айқын диурезде стационарлық бақылау қажет.

Нефрологиялық көмекке көрсетілімдер

  • Рефрактерлік гиперкалиемия.
  • Ауыр метаболизмдік ацидоз.
  • Өкпе ісінуі.
  • Айқын уремия.

Нефролог консультациясы және бүйрек алмастыру емін қарастыру.

Алгоритм

КезеңІс-қимыл
1БЖЗ → постреналдық себепті жоққа шығару
2УДЗ/қуықты бағалау
3Несеп ағысын қалпына келтіру (катетер/стент/нефростома)
4Гиперкалиемияны, ацидозды, гипергидратацияны түзету
5Постобструкциялық диурезді бақылау