Бүйрек жарақаты

Жалпы қағидаттар

Бүйрек жарақаты көбіне құрсақтың және ішперде артындағы кеңістіктің тұйық немесе еніп өткен жарақатымен қатар жүреді.

Пациентті жүргізу урологиялық араласудан емес, өмірлік маңызды функцияларды бағалап, тұрақтандырудан басталады. Полижарақатта өмірге қауіп төндіретін қан кетуді бақылауға алу басымдыққа ие.

Бүйрек зақымдануына қай кезде күдіктену керек

• Макрогематурия.
• Тұйық жарақатта кемінде бір гипотензия эпизодымен қатар жүретін микрогематурия.
• Белдің ауыруы, бүйірдегі гематома.
• Төменгі қабырғалардың сынуы.
• Еніп өткен жаралану.
• Құрсақтың қосарлас жарақаты.
• Жоғары энергиялы жарақат механизмі, күрт тежелу, биіктіктен құлау немесе елеулі қосарлас зақымданулар.

Гематурияның болмауы бүйректің ауыр зақымдануын жоққа шығармайды.

Диагностика

• Гемодинамикасы тұрақты пациентте макрогематурия, гипотензиямен қатар жүретін микрогематурия, еніп өткен жарақат, жоғары энергиялы механизм немесе бүйрек зақымдануының клиникалық белгілері болса, кешіктірілген фазасы бар контрастылы КТ көрсетілген.
• Жағдайы тұрақсыз пациентте тексеру реанимациялық шараларды және қан кетуді бақылауға алуды кешіктірмеуге тиіс.
• Зертханалық зерттеулер: гемоглобин, креатинин, қан тобы, коагулограмма.

Консервативті тактика

• Гемодинамикасы тұрақты пациенттердегі бүйректің тұйық жарақаттарының көпшілігін операциясыз емдеуге болады.
• Бақылау: гемодинамика, гемоглобин, ауырсыну, диурез, бейнелеу нәтижелерінің динамикасы.
• Қан кету жалғасса — селективті ангиоэмболизация жасауға болады.

Қай кезде араласу қажет

Абсолютті басымдықтар:

• Бақылауға алынбайтын қан кету.
• Гемодинамикалық тұрақсыздық.
• Хирургиялық ревизияны қажет ететін зақымданулар.

Несеп экстравазациясында:

• Тактика клиникалық ағымға байланысты.
• Симптомдармен жүретін тұрақты несеп ағуы болса → стенттеу, нефростомия немесе дренаждау.

Нефрэктомия туралы шешім қауіпсіз болған жағдайда ағзаны барынша сақтауға ұмтыла отырып қабылданады.

Бақылау

• Бүйрек функциясын және артериялық қысымды бақылау.
• Асқынуларда (уринома, қан кету, инфекция, жарақаттан кейінгі гипертензия) — жеке емдеу.

Алгоритм