Тарау 18 · Несеп жолдарының тастары
Несептас ауруы кезіндегі шұғыл көмек
Жалпы қағидаттар
Бүйрек шаншуы ұстамаларының көпшілігі дереу операцияны қажет етпейді, алайда тас мына жағдайларда шұғыл мәселеге айналады:
- инфекцияланған обструкцияда;
- анурия;
- бүйрек зақымдануы үдегенде;
- басылмайтын ауырсынуда немесе құсуда.
Бастапқы бағалау
- Ауырсыну қарқындылығы, дене температурасы, диурез.
- Жалғыз бүйректің болуы, жүктілік, бұрын жасалған операциялар.
- Бүйрек функциясын және жүйелі инфекция белгілерін бағалау.
Ауырсынуды басу
- ҚҚСП — қарсы көрсетілімдер болмағанда бірінші таңдаулы нұсқа.
- Әсері жеткіліксіз болса — резервтік ем ретінде опиоид.
- Құсу мен сусыздануды түзету қажет.
- Тасты «итеріп шығару» мақсатымен ғана сұйықтықтың үлкен көлемін тағайындауға болмайды.
Диагностика
- УДЗ көбіне бірінші қолданылады.
- Төмен дозалы контрастсыз КТ тастың өлшемін, тығыздығын және орналасу деңгейін ең дәл анықтайды.
- Зертханалық зерттеулер: ЖҚТ, креатинин, несеп талдауы, инфекцияға күдік болса — себінді.
Қай кезде араласу керек
Абсолютті немесе шұғыл көрсетілімдер:
- инфекцияланған обструкция;
- анурия;
- бүйрек функциясының нашарлауы;
- жалғыз бүйректің обструкциясы;
- екіжақты обструкция;
- басылмайтын ауырсыну;
- асқынулар.
Инфекция кезінде алдымен тасты түпкілікті алып тастау емес, дренаждау орындалады.
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Шаншу → ауырсынуды басу |
| 2 | Инфекцияны және бүйрек функциясын бағалау |
| 3 | УДЗ/КТ |
| 4 | Асқынбаған ағымда → бақылау немесе жоспарлы алып тастау |
| 5 | Асқынған обструкцияда → шұғыл дренаждау |