Тарау 22 · Несеп жолдарының тастары
Шұғыл урологиядағы перкутандық нефролитотомия (PCNL)
Негізгі қағидалар
PCNL — бүйректегі елеулі тас көлемін (ірі және маржан тәрізді тастарды) емдеудің негізгі эндоурологиялық әдісі.
Шұғыл жағдайда мыналарды ажырату маңызды:
- тері арқылы нефростомия, PCN: несеп жүйесін шұғыл дренаждау;
- перкутандық нефролитотомия, PCNL: тасты түпкілікті алып тастау.
Араласу алдында
- Инфекциялық мәртебені бағалау.
- Коагулограмма, гемоглобин, бүйрек функциясы.
- Тостағанша-түбекше жүйесінің анатомиясы.
- Белсенді инфекцияда — алдымен дренаждау және сепсисті емдеу.
Техника және стратегия
- Бейнелеу бақылауымен кіру.
- Тас көлемі үлкен болғанда staged-тактикаға жол беріледі.
- Мақсат: қан кетуді, паренхиманың зақымдануын және инфекциялық асқынуларды барынша азайта отырып, тасты тиімді алып тастау.
Асқынулар
- Қан кету (ең маңыздысы).
- Қызба/сепсис.
- Көршілес ағзалардың зақымдануы.
- Экстравазация.
- Қалдық фрагменттер.
Гемодинамикалық мәні бар қан кетуде — тамырлық көзді ерте бейнелеу және көрсетілімдер бойынша ангиоэмболизация.
Операциядан кейінгі жүргізу
- Өмірлік көрсеткіштерді, диурезді, гемоглобинді, креатининді бақылау.
- Қалдық тасты бағалау.
- Staged-тәсілде екінші кезеңді жоспарлау.
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Инфекцияны, коагуляцияны, бүйрек функциясын бағалау |
| 2 | Белсенді инфекция болса → алдымен дренаждау |
| 3 | Бейнелеу бақылауымен кіру |
| 4 | Тас көлемі үлкен болғанда кезеңдік стратегия |
| 5 | Операциядан кейінгі бақылау және екінші кезеңді жоспарлау |