Тарау 25 · Төменгі несеп жолдарының жедел жағдайлары
Қуықты катетерлеу және қиын катетерлеу
Жалпы қағидаттар
Катетерлеу — ең жиі орындалатын урологиялық араласу. Шұғыл жағдайда мыналар маңызды:
- катетерді дұрыс таңдау;
- енгізу техникасы;
- қиын жағдайларды тану.
Катетерді таңдау
| Катетер түрі | Көрсетілім |
|---|---|
| Нелатон катетері (тік) | Ерлерде қысқа мерзімді катетерлеу |
| Фолей катетері (баллоны бар) | Ұзақ мерзімді дренаждау, гемостаз |
| Үшжолды Фолей катетері | Тампонада кезінде шаю |
| Тиман катетері (ұшы иілген) | ҚБҚГ, простаталық обструкция; стриктура кезінде әмбебап шешім ретінде қолданбау |
| Куде катетері (ұшы тұмсық тәрізді) | ҚБҚГ, простаталық обструкция, күрделі анатомия |
Катетерлеу техникасы
- Қол гигиенасы, асептикалық техника, стерильді жабдық және дренаждық жүйенің тұйықтығын сақтау.
- Молынан майлау.
- Кезең-кезеңімен ілгерілету.
- Айқын кедергі, қатты ауырсыну, уретрадан қан кету немесе жалған жолға күдік болғанда көзбен бақылаусыз енгізу әрекетін дереу тоқтату.
- Әрекет сәтсіз болса, тәжірибелі маманды шақыру; бұдан әрі өткізгішпен немесе көзбен бақылап кіру не көрсетілімдер бойынша қасағаүстілік дренаждауды қолдану.
Қиын катетерлеу
Жағдайлар:
- уретра стриктурасы;
- ҚБҚГ;
- жалған жол;
- жарақаттық зақымдану.
Тактика:
- өткізгіш арқылы кіруді тәжірибелі маман, мүмкіндігінше эндоскопиялық бақылаумен орындайды;
- уретроцистоскопия жасап, катетерді көзбен бақылап өткізу;
- трансуретралдық жолмен қауіпсіз кіру мүмкін болмағанда және қарсы көрсетілімдер жоқ кезде қасағаүстілік цистостомия.
Катетерлеудің асқынулары
- Инфекция.
- Уретра жарақаты.
- Жалған жол.
- Қуық перфорациясы.
- Баллоннан болатын жарақат (баллонды уретрада үрлеу).
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Ықтимал ҚБҚГ-ны, стриктураны, бұрынғы операцияларды және уретра жарақатының белгілерін бағалау |
| 2 | Катетерді таңдап, күш қолданбай бір рет абайлап енгізіп көру |
| 3 | Ауырсыну, қан, айқын кедергі немесе жалған жолға күдік болғанда көзбен бақылаусыз енгізу әрекеттерін тоқтату |
| 4 | Тәжірибелі маманды шақыру; өткізгіш арқылы немесе эндоскопиялық жолмен кіру |
| 5 | Трансуретралдық жолмен қауіпсіз кіру мүмкін болмаса, қасағаүстілік цистостомияны қарастыру |
| 6 | Тұйық жүйені қосу, құрылғыны, диурезді және кейінгі бақылауды құжаттау |
Навигация: 11, 44, 54 және 57-тараулар.
Инфекциялық бақылау
- Катетер тек негізделген көрсетіліммен орнатылады және қажет болмай қалған сәтте алынады.
- Себіндіге несепті несеп жинағыштан емес, осыған арналған портты өңдегеннен кейін одан асептикалық жолмен алады.
- Герметикалығы бұзылғанда, обструкция немесе симптомды инфекция кезінде құрылғыны ауыстыру қажеттілігін бағалайды және емді кешіктірмейтін болса, антибиотикке дейін себінді алады.
- Орнатылған күні, көрсетілімі, өлшемі, асқынулары және алу жоспары медициналық құжаттамада және құрылғылар тізілімінде тіркеледі.