Тарау 40 · Урологиялық жарақат
Қуық жарақаты
Клиникалық маңызы
Қуық жарақаты жамбас сүйектері сынғанда (доғал жарақат) немесе еніп өткен жаралануларда пайда болады.
Жіктелуі:
- Ішпердеішілік жыртылу (қуық керілгенде жиірек).
- Ішпердеден тыс жыртылу (жамбас сүйектері сынғанда жиірек).
Клиникалық көрінісі
- Іштің төменгі бөлігінің ауырсынуы.
- Гематурия.
- Несеп шығара алмау.
- Перитонеалдық симптомдар (ішпердеішілік жыртылуда).
- Іш қуысындағы сұйықтық (ішпердеішілік жыртылуда).
Диагностика
- КТ-цистографияда қуықты жеткілікті керілгенше сұйылтылған контрастпен белсенді ретроградты толтырады; ересекте әдетте 300–350 мл қолданылады. Контрасттың экскреторлық фазада пассивті жиналуы жыртылуды жоққа шығармайды.
- Ретроградты цистография (КТ мүмкін болмаса).
- УДЗ (бастапқы бағалау).
Шұғыл көмек тактикасы
- Ішпердеден тыс қарапайым жыртылуды әдетте тұрақты катетермен емдейді; катетерді алар алдында клиникалық көрсетілімдер бойынша бақылау зерттеуін жүргізеді. Барлық пациентке ортақ мерзім және міндетті антибиотиктер белгіленбейді.
- Ішпердеішілік жарақаттық жыртылуды бастапқы тұрақтандырудан және өмірге қауіп төндіретін зақымдануларды бақылауға алғаннан кейін хирургиялық жолмен тігеді.
- Гемодинамикалық тұрақсыздық өмірге қауіп төндіретін зақымдануларды дереу бақылауға алуды талап етеді. Тігу уақыты туралы шешімді автоматты түрде кейінге қалдырмай, жалпы жарақатқа жасалатын операция аясында қабылдайды.
- Ішпердеден тыс күрделі жыртылу: қуық мойнының зақымдануы, қуысындағы сүйек фрагменті, тік ішектің немесе қынаптың зақымдануы, қуық қабырғасының қысылуы не жамбас ағзаларына бір мезгілде операция жасау. Мұндай жағдайларда хирургиялық тігу жиі қажет болады.
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Жарақат механизмі мен клиникалық көрініс бойынша күдік |
| 2 | Белсенді ретроградты КТ-цистография немесе стандартты цистография |
| 3 | Ішпердеден тыс қарапайым жыртылу: катетермен дренаждау және бақылау |
| 4 | Ішпердеден тыс күрделі немесе ішпердеішілік жыртылу: хирургиялық тігу |
| 5 | Клиникалық жауапты бақылау және көрсетілімдер бойынша катетерді алар алдында цистография |