Тарау 53 · Ерекше топтардағы урологиялық шұғыл жағдайлар
Жалғыз бүйрегі бар пациент
Ерекшеліктері
- Жалғыз қызмет атқаратын бүйрек — қауіп жоғары жағдай, өйткені кез келген зақымдану терминалдық бүйрек жеткіліксіздігіне әкелуі мүмкін.
- Жалғыз бүйректің обструкциясы — шұғыл жағдай.
Жиі кездесетін шұғыл жағдайлар
- Обструкция (тас, стриктура, ісік) — шұғыл дренаждау.
- Инфекция (пиелонефрит, сепсис).
- Жарақат (жеңілінің өзі қауіпті).
- БЖЗ (пререналдық, реналдық, постреналдық).
Диагностика
- УДЗ (гидронефроз).
- КТ (қажет болса).
- Креатинин, диурез (сағат сайын бақылау).
Шұғыл көмек тактикасы
- Обструкцияда: шұғыл дренаждау (стент немесе нефростома).
- Инфекцияда: антибиотиктер + обструкция болса дренаждау.
- Жарақатта: ағзаны барынша сақтайтын тактика, нефрэктомияның орнына эмболизация.
- БЖЗ кезінде: несеп ағысын қалпына келтіру, гиперкалиемияны, ацидозды түзету.
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Диурезді, креатининді бағалау |
| 2 | УДЗ (гидронефроз) |
| 3 | Обструкция болса → шұғыл дренаждау |
| 4 | Инфекцияда → антибиотиктер + дренаждау |
| 5 | Жарақатта → ағзаны сақтайтын тактика |
Трансплантацияланған бүйрек және несеп деривациялары
- Трансплантат реципиентінде диурез төмендесе, ауырсыну, қызба немесе креатининнің өсуі болса, трансплантация орталығымен ерте байланысып, обструкцияны, қантамырлық асқынуды, инфекцияны, несептің ағып кетуін және трансплантаттың қабылданбауын бағалау.
- Бастапқы бейнелеу зерттеуі: трансплантаттың допплерографиямен УДЗ-сі; кейінгі КТ, МРТ немесе интервенциялық диагностика клиникалық сұрақ пен бүйрек функциясына қарай анықталады.
- Уростома немесе басқа несеп деривациясы болғанда операция түрін, бөліндінің әдеттегі сипатын, стома мен катетерлердің өткізгіштігін, электролиттерді және инфекция белгілерін бағалау. Анатомияны білмей, көзбен бақылаусыз аспаптық манипуляциялар жасамау.
- Обструкция немесе инфекцияланған құрылғы болғанда несеп ағысын шұғыл қалпына келтіру және құрылғыны ауыстыруды бейінді қызметпен келісу.