Тарау 54 · Ерекше топтардағы урологиялық шұғыл жағдайлар
Антикоагулянттар және урологиядағы қан кетулер
Өзектілігі
- Антикоагулянттар мен антиагреганттарды қабылдайтын пациенттер саны артып келеді.
- Олар урологиялық араласулар мен жарақаттар кезінде қан кету қаупін арттырады.
Препараттар
- Антиагреганттар: аспирин, клопидогрел, тикагрелор.
- Антикоагулянттар: варфарин, гепарин, төмен молекулалы гепариндер, ривароксабан, апиксабан, дабигатран, эдоксабан.
Клиникалық бағалау
- Анамнез: препарат, доза, соңғы қабылдау уақыты, көрсетілім.
- Қан кету белгілері: гематурия, гематома, тампонада, Hb төмендеуі, гипотензия.
Шұғыл көмек тактикасы
- Өмірге қауіп төндіретін қан кетуде антикоагулянтты дереу тоқтату, гемостазды қамтамасыз ету және нақты препаратқа, соңғы доза уақытына, бүйрек функциясына, антидоттың қолжетімділігіне қарай антикоагулянттық әсерді қайтару тәсілін таңдау.
- Клиникалық тұрғыдан елеулі, бірақ өмірге қауіп төндірмейтін қан кетуде препаратты уақытша тоқтату, жергілікті гемостаз, зертханалық бақылау және бейінді маман консультациясының қажеттілігі бағаланады.
- Макрогематурияда гемодинамиканы, гемоглобинді, несеп ағысын және қан кету себебін бағалайды; тампонаданың болмауы белсенді гемостаз немесе антикоагулянттық әсерді қайтару қажеттілігін жоққа шығармайды.
Препаратқа қарай антикоагулянттық әсерді қайтару
- Варфарин: өмірге қауіп төндіретін қан кетуде көктамыр ішіне K дәруменімен бірге протромбин кешенінің 4 факторлы концентраты; PCC қолжетімсіз болса, жергілікті хаттама бойынша жаңа мұздатылған плазма қолданылады.
- Дабигатран: көрсетілімдер бойынша идаруцизумаб 5 г көктамыр ішіне; соңғы доза уақыты мен бүйрек функциясын ескеру.
- Апиксабан, ривароксабан, эдоксабан: жергілікті хаттама бойынша тіркелген және қолжетімді спецификалық антидот немесе 4 факторлы PCC. Соңғы дозаны және бүйрек функциясын бағалау қажет.
- Фракцияланбаған гепарин: жақында енгізілген гепарин дозасына қарай протамин. Төмен молекулалы гепарин: протамин әсерді ішінара қайтарады; сызба препаратқа және соңғы доза уақытына байланысты.
- Гемостазға қол жеткізгеннен кейін антикоагуляцияға көрсетілімді және оны қайта бастау жоспарын құжаттау. Негізсіз ұзақ тоқтату тромбоз қаупін арттырады.
Алгоритм
| Кезең | Іс-қимыл |
|---|---|
| 1 | Препаратты, дозаны, соңғы дозаны, көрсетілімді, бүйрек функциясын және қан кетудің ауырлығын анықтау |
| 2 | Препаратты дереу тоқтату; жергілікті және хирургиялық гемостазды қатар орындау |
| 3 | Препаратқа қарай әсерді қайтару тәсілін таңдау: варфарин, дабигатран, Xa тежегіші, ФГ немесе ТМГ |
| 4 | Жағдайдың ауырлығына қарай анестезиолог-реаниматологты, гематологты немесе клиникалық фармакологты тарту |
| 5 | Гемостаздан кейін қайта бағалауды және антикоагуляцияны қайта бастау жоспарын құжаттау |